Posts

Həndəsi Şahid

Image
Bəzən bəşəriyyətin bəzi macəraları haqda uzun-uzun danışmağa ehtiyac olmur. Bəzən hər şeyi bir göz qırpımında təxəyyül canlandıra bilir. Odur ki, uzun illər öncə səmada zülmət qara rəngdə, kvadratşəkilli nə isə peyda oldu. Dünyanın hər bir nöqtəsindən görünürdü və insanların ağlını alıb-aparırdı. Hamı sual verirdi: bu nədir? Bir neçə onillik ərzində araşdırıldı. Alimlər suallar verdi, yaxınlaşmağa çalışdı, fasiləsiz müşahidələr apardı, amma heç nəyi aydınlaşdırmaq mümkün olmadı. Sonra hərbçilər siyasətçiləri inandırdılar ki, bu bütün bəşəriyyətə böyük təhlükə təqdim edən yadplanetli silahıdır. Bütün mümkün silahlarla ona hücumlar edildi. Heç nə dəyişmədi. Sonra insanlar kvadrata ibadət etməyə, öz aralarında onun haqqında hekayələr, rəvayətlər və miflər uydurmağa başladılar. Sonda isə belə bir yanaşma formalaşdı ki, bəs bu nəsnə çox-çox uzaqlara aparan bir keçid, yaxud da qapı kimi bir şeydir. Ora daxil olan bir kimsə və ya hər nə isə müəyyən bir uzaq mənzilə yola düşür və bir daha heç ...

Gözlənilməz Həmsöhbət

Image
Bir neçə dəqiqə şəhər telefonundan istifadə etdim. Kimlə danışdığımı deməyəcəyəm. Sonra eyvandan baxdım. Mətbəxə qayıdanda şəhər telefonunun dəstəyini asmadığımı və telefondan qəribə, fasiləsiz bir səs gəldiyini eşitdim. Bir az gözlədim və həmin o qulaqbatıran səs kəsildi. Dəstəyi əlimə alıb telefonu söndürmək istəyəndə, birdən kiminsə səsi gəldi. Qadın səsinə bənzəyirdi. Aramızda qəribə bir dialoq baş verdi. – Alo? Salam, zəhmət olmasa dəstəyi asın – dedi sintetik qadın səsi. – Salam. Kimdir danışan? – Vətəndaş, xahiş edirəm, dəstəyi asın, dövlətin resurslarını israf etməyin. – Anlamadım. Nə demək istəyirsiniz? – təəccübümü gizlədə bilmirdim. Həqiqətən də anlaşılmaz bir vəziyyət idi. İlk dəfə idi ki, şəhər telefonundan istifadə etdikdən sonra kimsə belə bir səbəblə əlaqə saxlayırdı. İndiyə qədər nə öz başıma gəlmişdi, nə də başqasından eşitmişdim. Bu anın çaşqınlığı içində nə edəcəyimi bilmirdim, amma görünür, gözlənilməz ünsiyyəti davam etdirməli idim. – Siz bir neçə dəqiqə əvvəl tel...

Yerdəyişmə Qanunu

Image
Biz elə bir dünyada yaşamırıq ki, orada əsərin baş qəhrəmanları mütləq qələbə qazansınlar. Buna rəğmən, onların daxilində həmişə sönük, amma həzin bir ün “sən mütləq qələbə qazanacaqsan” deyə xatırladır. Bu ünü eşidib-eşitməmək qəhrəmanın seçimi deyil. Yəqin ki, elə buna görə də əsərin baş qəhrəmanı olmağın əsas üstünlüyü budur: ən azı qəribə bir qeybdən gələn səs səni heç vaxt tək buraxmayacaq. Sən heç vaxt tək olmayacaqsan, vaxtilə təkliklə, ağrılı-acılı əzablarla boğuşsan da. Bu həqiqət səni müşahidəçi olmağa sövq edəcək, təklikdə atmağa cəsarət etmədiyin addımları atmağa məcbur edəcək, hər zaman sual verməyə həmdəm olacaq və nəyəsə imtiyaza bənzər bir şeylə pis-yaxşı mükafatlandırmağa cəhd edəcək. Əsərin baş qəhrəmanlarının çox vaxt belə fikirləri olur ki, onlar çox-çox sonralar indi yaşadıqları mübarizəni bir daha film kimi izləyəcəklər, bütün dünyaya nəsə ibrətamiz dərs verəcəklər. Beləliklə, müşahidə edən müşahidə edilənə çevriləcək, sonra bəzi şeylər gün üzünə çıxacaq, aydınlaş...

Bir nəfərə məktub var

Image
Bir nəfərə məktub var Havası isinməyə yeni başlamış mart günü məhəllədə səbəbsiz ora-bura var-gəl edirdim, amma cəsədi yerə bərk yapışmış bala pişiyi ayırıb kənara çəkə bilmədiyim üçün çox peşman oldum. Olduqca kədərli mənzərə idi. Üzərindən çox ağır bir şey keçmişdi. Az qala kağız kimi nazilmiş və qupquru olmuşdu. Üzünə baxanda insan onun hələ də nə isə məzəli bir varlıq olduğunu xatırlamağı bacarırdı. Bu mənzərədən sonra ağzımda qəribə kəmturş dad hiss etdim. Məyus oldum və sağa-sola baxdım, yanımda heç kim yox idi. Geriyə qayıdırdım ki, bir də qulaqbatıran gurultu səsinə başımı yuxarı qaldırmalı oldum. Yertitrədən bu gurultu yaxınlıqdan gəldi. Gözlərimi qıydım və dövrə vuraraq yerə çırpılmaq üzrə nəyinsə böyük sürətlə aşağı düşdüyünü gördüm. Ondan heç bir səs gəlmirdi. Onu ağır artilleriya ilə vurmuşdular. Həmin o gurultu kiçik bir silahdan çıxa bilməzdi. Bu quş idi. Daha doğrusu, Ağqarın Sahilqartalı cinsindən olan bəmbəyaz və olduqca iri bir qartal idi. Onun belə bir şəhərə necə g...

Oyuncaq dükanı

Image
Parkda skamyada oturub göyərçinlərə baxırdım ki, telefon titrədi. Başlıq: “Magazin de Jucării Radu & Fiii – İş təklifi.” Mətn qısa idi: “Bu gün saat 13:00-dan işə başlaya bilərsiniz. Qəbul edirsiniz?” Təsdiqlə düyməsinə toxundum və həmin an sağ tərəfimdə kiçik zəng “dinl” etdi. Başımı qaldırdım—oyuncaq dükanı skamyanın düz yanında imiş. Qırmızı vitrində par-par yanan yazı dəyişirdi: JUCĂRII → Игрушки → yenə JUCĂRII . Kiçik bir Rumın şəhəri idi; xəritədə adını belə unutdum. İçəri girəndə ilk söz, necə oldusa, rusca çıxdı dilimdən: — Zdravstvuyte … Satıcı qadın gözlərini böyütdü, üstümdən Rumınca keçdi: — Bună ziua. CV-yə ehtiyac yoxdur. Kassaya keçin. Günün axırına qədər ayıların qulaqlarını düzəltdim, plastik maşınların təkərlərini yerinə otuzdurub “test sürüşü” etdim, LEGO bənzəri qutulara qiymət vurdum. Hərdən müştəriyə nəsə demək istəyəndə beynim Azərbaycan dilində hazır cavab tapırdı, amma ağzımdan yenə rusca tökülürdü: “Ne trogat, pojalusta…” Adamlar qəribə baxır, pıçıldaşır...